Whatsapp
Logo
Close

Blog Details

E-Jamin 31 October 2026

"બહારના ખેડૂતને જમીન ખરીદવાનો અધિકાર: ફુલ બેન્ચના ચુકાદા સામે રાજ્યની મોડી અપીલ કોર્ટે ફગાવી"

"બહારના ખેડૂતને જમીન ખરીદવાનો અધિકાર: ફુલ બેન્ચના ચુકાદા સામે રાજ્યની મોડી અપીલ કોર્ટે ફગાવી"

મોટા સમાચાર: ગુજરાત હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય — રાજ્ય સરકારની 837 દિવસની મોડી અપીલ ફગાવી, અધિકારીઓને કડક ચેતવણી

અમદાવાદ, 09 ફેબ્રુઆરી 2026: ગુજરાત હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારની 837 દિવસની મોડી લેટર્સ પેટન્ટ અપીલને વિલંબ અને ગુણદોષ બંને આધારે ફગાવી દેતાં રાજ્યના રેવન્યુ અને કાનૂની વિભાગની કાર્યપદ્ધતિ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુનિતા અગ્રવાલ અને ન્યાયાધીશ ડી.એન. રાયની બેન્ચે આપેલા ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા ફ્રિવોલસ અને મોડી અપીલો દાખલ કરવાની પ્રથા જાહેર ખજાના અને ન્યાયતંત્રના કીમતી સમયનો બગાડ છે. કોર્ટે આ કેસને રાજ્યની ઉદાસીનતાનું ચિત્રણ ગણાવતાં અધિકારીઓ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.

કેસની પૃષ્ઠભૂમિ: આ કેસ કિશનભાઈ નાનાલાલ શાહ સામે રાજ્ય સરકાર દ્વારા દાખલ કરાયેલી અપીલનો છે. સિંગલ જજે 08.08.2023ના રોજ આપેલા ચુકાદામાં ગુજરાત ટેનન્સી એન્ડ એગ્રિકલ્ચરલ લેન્ડ્સ એક્ટ, 1948 હેઠળની કાર્યવાહી રદ કરી હતી, જેમાં ફુલ બેન્ચના ચુકાદાને અનુસરીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે રાજ્યની બહારના ખેડૂત પણ ગુજરાતમાં કૃષિ જમીન ખરીદી શકે છે. રાજ્ય સરકારે આ ચુકાદા સામે અપીલ કરવાનો નિર્ણય લીધો, પરંતુ તેમાં 837 દિવસનો વિલંબ થયો. વિલંબ માટે રજૂ કરાયેલા સમયગાળાના કારણો—એજીપીનો અભિપ્રાય 13.09.2023, કાનૂની વિભાગને દસ્તાવેજો 06.06.2024, અને અપીલ ફાઈલ કરવાની સૂચના 30.06.2025—કોર્ટને સંતોષકારક લાગ્યા નથી.

રાજ્યની લિટિગેશન પોલિસીનો ભંગ: કોર્ટે નોંધ્યું કે 29.06.2024ના રોજ અમલમાં આવેલી ગુજરાત સ્ટેટ લિટિગેશન પોલિસીમાં સ્પષ્ટ સમયમર્યાદા હોવા છતાં તેનું પાલન થયું નથી. પોલિસીની કલમ 10-AA મુજબ લો ઓફિસરે 7 દિવસમાં અભિપ્રાય આપવાનો, વિભાગે 7 દિવસમાં નિર્ણય લેવાનો અને કાનૂની વિભાગે 7 દિવસમાં અભિપ્રાય આપવાનો હોય છે. વધુમાં, કલમ 10-B હેઠળ વિલંબના દરેક દિવસનું યોગ્ય કારણ અને જવાબદાર અધિકારીઓ સામેની કાર્યવાહી રેકોર્ડ પર મૂકવાની ફરજ છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે આ કેસમાં કાનૂની વિભાગની સંમતિ કે 12.06.2024ના પત્રનો કોઈ પુરાવો રેકોર્ડ પર નથી, જે પોલિસીના ગંભીર ભંગ તરફ ઈશારો કરે છે.

ફુલ બેન્ચના ચુકાદાને અવગણવાનો મુદ્દો: કોર્ટે ખાસ નોંધ્યું કે ફુલ બેન્ચનો 22.06.2012નો ચુકાદો (પ્રીતિસિંઘ મુકંદસિંઘ શીખ વિરુદ્ધ ગુજરાત રાજ્ય, 2012 (2) GLR 1608) રાજ્યના રેવન્યુ અધિકારીઓ પર બંધનકર્તા હતો, છતાં નાદિયાદના ડેપ્યુટી કલેક્ટરે 2019માં ટેનન્સી કેસ શરૂ કરીને અને કલેક્ટરે 2021માં મ્યુટેશન એન્ટ્રીઓ રદ કરવાની સમાંતર કાર્યવાહી કરીને કાયદાનો ભંગ કર્યો. સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ પેન્ડિંગ હોવા છતાં કોઈ સ્ટે નથી, તેથી ફુલ બેન્ચનો ચુકાદો બંધનકર્તા રહે છે. કોર્ટે આ કાર્યવાહીને "કોર્ટના આદેશની અવજ્ઞા" (કન્ટેમ્પ્ટ્યુઅસ) ગણાવી હતી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે જ્યારે સિંગલ જજે ફુલ બેન્ચના ચુકાદાને અનુસરીને યોગ્ય ચુકાદો આપ્યો હતો, ત્યારે અપીલ કરવાનો નિર્ણય સમજદારીભર્યો ન હતો.

કડક ચેતવણી અને આગામી પગલાં: કોર્ટે આ આદેશને રાજ્યના અધિકારીઓ માટે ચેતવણી ગણાવતાં કહ્યું કે તેને મુખ્ય સચિવ, રેવન્યુ સચિવ, એડવોકેટ જનરલ અને કાનૂની સચિવ સુધી પહોંચાડવામાં આવે. કોર્ટે સૂચના આપી છે કે એડવોકેટ જનરલ અને કાનૂની સચિવ સંયુક્ત તપાસ કરીને 837 દિવસના વિલંબ માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરે, અન્યથા ભવિષ્યમાં કોર્ટ કડક પગલાં લેવા મજબૂર થશે. ગવર્નમેન્ટ પ્લીડરને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તમામ એજીપીને વિલંબ સંબંધિત એફિડેવિટ યોગ્ય રીતે દાખલ કરવા અને અધિકારીઓને અડચણરૂપ પ્રશ્નો પૂછવા માટે કહેવામાં આવે. કોર્ટે કહ્યું કે ભવિષ્યમાં આવી લાપરવાહીને "અક્ષમતા" ગણવામાં આવશે.

નિષ્કર્ષ: આમ, કોર્ટે અપીલને વિલંબ અને ગુણદોષ બંને આધારે ફગાવી દેતાં રાજ્ય સરકાર માટે એક મોટો ઝટકો આપ્યો છે અને ન્યાયિક સમયના બગાડ સામે કડક વલણ દર્શાવ્યું છે. આ ચુકાદો રાજ્યના તમામ અધિકારીઓ માટે એક પાઠ છે કે કાયદાનું પાલન કરવું અને ન્યાયતંત્રના સમયની કદર કરવી કેટલી જરૂરી છે.

 

Disclaimer

The present article is AI-generated and intended for informational purposes only. Readers are requested to consult the original court judgment for comprehensive details, findings, and legal interpretation. The team will not be liable for any loss or damage caused due to reliance on this article.