અલાહાબાદ હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો: CCTV ફૂટેજ સીધા આપવાનો ઇનકાર, પરંતુ કોર્ટ/કમિશનને સંભાળવાનો અધિકાર યથાવત્
લખનૌ: અલાહાબાદ હાઈકોર્ટની લખનૌ બેન્ચે RTI કાયદા હેઠળ CCTV ફૂટેજ મેળવવાની માગણી કરતી એક મહત્વપૂર્ણ રિટ પિટિશન પર ચુકાદો આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે CCTV ફૂટેજ સંવેદનશીલ માહિતી છે અને તે RTI કાયદાની કલમ 8(1)(g) હેઠળના અપવાદમાં આવે છે, તેથી તે અરજદારને સીધા આપી શકાય નહીં. જો કે, કોર્ટ અથવા કમિશનને ફૂટેજ મંગાવવાની અને તેને સુરક્ષિત રાખવાનો અધિકાર છે.
આ કેસમાં અરજદાર શોભિત કશ્યપે રિટ પિટિશન (રિટ-સી નંબર 7418/2026) દાખલ કરીને માંગ કરી હતી કે 14 મે 2026ના રોજ રાજ્ય માહિતી કમિશનર દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશને રદ કરવામાં આવે અને તેમને 20 માર્ચ 2025ના રોજ દાખલ કરેલી RTI અરજી અનુસાર સંપૂર્ણ માહિતી પ્રદાન કરવામાં આવે. તેમણે એમ પણ માંગ કરી હતી કે RTI કાયદાની કલમ 20(1) અને 20(2) હેઠળ જવાબદાર અધિકારી પર રૂ. 25,000નો મહત્તમ દંડ લગાવવામાં આવે અને તેમને થયેલી હેરાનગતિ માટે વળતર આપવામાં આવે.
રાજ્ય માહિતી કમિશન તરફથી રજૂ થયેલા વકીલે દલીલ કરી હતી કે CCTV ફૂટેજ સંવેદનશીલ માહિતી છે અને તે RTI કાયદાની કલમ 8(1)(g) હેઠળના અપવાદમાં આવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે જો કોર્ટ અથવા કમિશન આદેશ આપે તો ફૂટેજ તેમને આપી શકાય, પરંતુ સીધા અરજદારને આપી શકાય નહીં.
અરજદારના વકીલે સુપ્રીમ કોર્ટના પરમવીર સિંહ સૈની વિરુદ્ધ બલજિત સિંહ (2021) 1 SCC 184 કેસનો સંદર્ભ આપ્યો હતો, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે પોલીસ સ્ટેશનોમાં બળપ્રયોગ અથવા કસ્ટડિયલ મૃત્યુના કિસ્સામાં CCTV ફૂટેજ સુરક્ષિત રાખવા જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે કમિશન અથવા કોર્ટ ઘટનાના CCTV ફૂટેજ તાત્કાલિક મંગાવીને સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને તપાસ એજન્સીને ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, પોલીસ સ્ટેશનોમાં CCTV કવરેજ અંગે જાહેર સૂચના લગાવવાનો અને માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘન અંગે ફરિયાદ કરવાના અધિકાર વિશે જાણકારી આપવાનો આદેશ પણ આપવામાં આવ્યો હતો.
હાઈકોર્ટે નિરીક્ષણ કર્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કોર્ટ અથવા કમિશનને CCTV ફૂટેજ મંગાવવાની અને તેને સુરક્ષિત રાખવાનો અધિકાર છે. જો કે, આ કેસમાં અરજદારે અત્યાર સુધી કોઈ કોર્ટ અથવા કમિશન સમક્ષ ફરિયાદ દાખલ કરી નથી અને સીધા જ CCTV ફૂટેજ માંગ્યા છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે આ ફૂટેજ સીધા અરજદારને આપી શકાય નહીં, કારણ કે તે કલમ 8(1)(g) હેઠળના અપવાદમાં આવે છે.
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું કે જો અરજદાર યોગ્ય ફોરમ અથવા કોર્ટ સમક્ષ ફરિયાદ દાખલ કરે છે, તો તે ફોરમ અથવા કોર્ટ CCTV ફૂટેજ સુરક્ષિત રાખવાનો અને ફરિયાદની ચકાસણી માટે ફૂટેજ મંગાવવાનો આદેશ આપી શકે છે. આ નિર્દેશો સાથે કોર્ટે રિટ પિટિશનનો નિકાલ કર્યો. આ ચુકાદો ન્યાયમૂર્તિ શેખર બી. સરાફ અને ન્યાયમૂર્તિ અભિદેશ કુમાર ચૌધરીની બેન્ચે આપ્યો હતો.
The present article is AI-generated and intended for informational purposes only. Readers are requested to consult the original court judgment for comprehensive details, findings, and legal interpretation. The team will not be liable for any loss or damage caused due to reliance on this article.